Δομές Ειδικής Εκπαίδευσης

Πειραματικά Σχολεία: Τα πειραματικά σχολεία στην εξέλιξη της εκπαιδευτικής πολιτικής, μέσω της έρευνας και της εφαρμογής προτεινόμενων μεθόδων και συστημάτων ή καινοτόμων πρακτικών. Από τα πειραματικά σχολεία θα ξεκινήσει πιλοτικά και η εφαρμογή του προτεινόμενου συστήματος εκπαίδευσης. Η εγγραφή στα πειραματικά σχολεία γίνεται με την υποβολή αντίστοιχης αίτησης και μετά από κλήρωση (για την Α’ Τάξη μόνο). Δεν επιλέγονται οι εισαγωγικές εξετάσεις, αφού στόχευσή μας δεν είναι η δημιουργία σχολείων «αριστούχων» αλλά ο ασφαλής εκπαιδευτικός πειραματισμός πάνω στα δεδομένα του μέσου δημόσιου ελληνικού σχολείου. Η δομή των Πρότυπων Σχολείων αριστείας καταργείται.

Σχολεία Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης: Προσπάθεια συστηματικότερης ένταξης των μεταναστών που διαμένουν στη χώρα μας στα γενικά σχολεία. Όπου κρίνεται απαραίτητο, το πρόγραμμα «Ενισχυτική Διδασκαλία» (Τομέας Δ) θα συμπεριλαμβάνει μαθήματα εκμάθησης Ελληνικής και μητρικής γλώσσας και γενικότερα προγράμματα πολιτισμού και κοινωνικής ένταξης. Έτσι κι αλλιώς, ο χαρακτήρας της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης παρέχεται ενισχυμένα μέσα από τα νέα προγράμματα σπουδών. Σε περιοχές όπου κρίνεται αναγκαίο θα δρομολογείται η σύσταση «Σχολείου Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης» με την ανάλογη προσαρμογή του ωρολογίου προγράμματος. Η δράση αυτή να πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με την οργάνωση «Συμμαχία για την Εκπαίδευση χωρίς περιορισμούς».

Σχολεία Ειδικής Αγωγής: Επιδιώκουμε την σταδιακή κατάργησή τους, τουλάχιστον στην πλειονότητά τους. Οι αντίστοιχες υποστηρικτικές δομές και υποδομές θα πρέπει να εντάσσονται στα γενικά σχολεία. Στόχος είναι η δημιουργία ανθρώπινων σχολείων, με κατάλληλες υποδομές και προσβασιμότητα όπου θα φοιτά ο κάθε μαθητής και θα υποστηρίζεται από εξατομικευμένα προγράμματα. Ειδικά σχολεία θα συστήνονται όπου είναι απαραίτητο με προσαρμοσμένο στο κανονικό σχολείο πρόγραμμα. Σημειώνεται πως η Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Παιδιού ΟΗΕ έκρινε πως η ισότιμη συνεκπαίδευση συνιστά δικαίωμα και όχι προνόμιο. Η δράση αυτή να πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με την οργάνωση «Συμμαχία για την Εκπαίδευση χωρίς περιορισμούς» στη βάση των αρχών της συμπερίληψης.

Δημόσια Ερευνητικά Κέντρα: Τα ερευνητικά κέντρα (π.χ. ΕΚΕΦΕ, Ακαδημία Αθηνών, Εθνικό Αστεροσκοπείο, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Ίδρυμα Αθηνά, δημόσια Ινστιτούτα, δομές των ΑΕΙ) υπάγονται σε ενιαία δομή, η οποία θα διαχειριστεί και θα κατανείμει αποτελεσματικά τους κοινοτικούς και εθνικούς πόρους και θα θέτει τις προτεραιότητες στην εθνική πολιτική για την έρευνα. Τα ερευνητικά κέντρα θα βρίσκονται σε οργανική σύνδεση με όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, την κοινωνία και τους θεσμούς συμβάλλοντας επιστημονικά και γνωμοδοτικά σε ευρύτερες πολιτικές, μειώνοντας την ανάγκη εξωτερικών αναθέσεων. Επίσης, ερευνητικά θα δρουν παράλληλα με τα Πανεπιστήμια, υποστηρίζοντας τα τμήματα και τις σπουδές ιδίως σε επίπεδο μεταπτυχιακού και διδακτορικού, μειώνοντας παράλληλα την εξάρτηση από επιχειρηματικά συμφέροντα. Να δοθεί έμφαση στην ενίσχυση της έρευνας στον τομέα των Ανθρωπιστικών Σπουδών που έχει συγκριτικά παραμεληθεί.

Ανοικτό Πανεπιστήμιο: Ενσωμάτωση καινοτόμων λειτουργιών του στα Πανεπιστήμια. Για παράδειγμα μπορούν να προωθηθούν η εξ’ αποστάσεως πανεπιστημιακή εκπαίδευση, η απλοποίηση της διοικητικής δομής, η ίδρυση εργαστηρίων εκπαιδευτικού υλικού και μεθοδολογίας, η ίδρυση μονάδων εσωτερικής αξιολόγησης και άλλες καινοτομίες που εφαρμόζονται στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Δομές Ευρύτερης Εκπαίδευσης

Νηπιαγωγείο (Προσχολική Αγωγή): Απευθύνεται σε ηλικίες 2-6 ετών και περιλαμβάνει 2 βαθμίδες (2-4, 4-6 έτη). Η ηλικία των 3 ετών είναι αυτή που στην πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών αξιολογείται ως η καλύτερη ηλικία εισόδου στο Σχολικό Σύστημα. H φοίτηση σε εκπαιδευτικό ίδρυμα προσχολικής αγωγής είναι προαιρετική στις περισσότερες χώρες, παρόλα αυτά προβάλλει η ανάγκη ενίσχυσης του ρόλου της και συστηματοποίησης των λειτουργιών της, ώστε η πρόσβαση στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση να γίνεται ομαλά και να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο της σχολικής εγκατάλειψης. Η φοίτηση στην 2η βαθμίδα καθίσταται υποχρεωτική.

Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση): Απευθύνονται σε κάθε ηλικία, με φυσική προϋπόθεση την κατοχή του Εθνικού Πτυχίου Εκπαίδευσης. Τα ΤΕΙ οφείλουν να αναβαθμιστούν όσον αφορά τη λειτουργία και τις δυνατότητές τους ώστε να είναι στην ουσία τους ισότιμα με τα ΑΕΙ. Επίσης, αναδιαρθρώνεται ο χάρτης των τμημάτων προκειμένου να αντισταθμιστεί ο άναρχος χαρακτήρας εξάπλωσής τους, να ισχυροποιηθούν τα ίδια τα τμήματα (π.χ. ενοποιήσεις σχολών παρόμοιου περιεχομένου στην ίδια πόλη, επανακαθορισμός και διευκρίνιση αντικειμένων), αλλά και να συνδεθούν υποστηρικτικά με την τοπική κοινωνία, τους φορείς και την κρατική διοίκηση, μετά από διάλογο. Προβλέπονται επίσης καλλιτεχνικά ΑΕΙ που απουσιάζουν από την ανώτατη εκπαίδευση.

Επαγγελματικές Σχολές – ΕΠΣ (Επαγγελματική Εκπαίδευση): Απευθύνονται σε κάθε ηλικία. Η νέα ισχυροποιημένη δομή συγκροτείται από τα δημόσια ΙΕΚ, ΣΕΚ, ΚΕΚ, ΕΠΑΣ, Εργαστηριακά Κέντρα, σχολές ΟΑΕΔ ή Υπουργείων και ορισμένα πρώην Επαγγελματικά Λύκεια, ενώ εντάσσονται συνολικά στο Υπουργείο Παιδείας. Οι ΕΠΣ επικεντρώνονται στην πρακτική εξάσκηση του σπουδαστή πάνω σε συγκεκριμένες ειδικότητες. Η φοίτηση μπορεί να είναι 1, 2 ή 3 χρόνια και κάθε έτος διαιρείται σε 2 τετράμηνα. Το Πρόγραμμα Σπουδών περιλαμβάνει μαθήματα τεχνικά, επαγγελματικά και εργαστηριακά. Οι ΕΠΣ θα πρέπει να συνδέονται με την τοπική κοινωνία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ώστε να δίνεται η δυνατότητα πρακτικής άσκησης (έλεγχος της «μαθητείας»). Έτσι αναβαθμίζεται και η αξία τους, κάτι στο οποίο απέτυχε το προηγούμενο σύστημα Τεχνικής Εκπαίδευσης & δια βίου μάθησης.

Δομές Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης

Στη μεγάλη πλειοψηφία των ευρωπαϊκών κρατών, η υποχρεωτική εκπαίδευση πλήρους φοίτησης διαρκεί 9-10 έτη. Άποψή μας είναι πως με βάση τον εκπαιδευτικό σχεδιασμό της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια, είναι προτιμότερο η δομή του Λυκείου να εντάσσεται εξ’ ολοκλήρου στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση, κάτι που θα γίνει αφότου ολοκληρωθεί η ενοποίηση της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Αυτό άλλωστε είναι διαχρονικά κύριο αίτημα εκπαιδευτικών και αρμόδιων συνδικαλιστικών οργανώσεων και κοινωνικών φορέων. Καλύπτεται έτσι ένα κενό που επέτρεπε την χωρίς ουσιαστική μέριμνα έξοδο στην αγορά εργασίας στην ηλικία των 15. Επιχειρείται η άμβλυνση εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων και η σύνδεση διανοητικής και τεχνικής εργασίας ενώ ομαλοποιούνται οι διαδικασίες πρόσβασης στην ανώτατη ή/και επαγγελματική εκπαίδευση.

          – Ενιαίο Λύκειο: Εντάσσεται για πρώτη φορά στην υποχρεωτική εκπαίδευση σε ενιαία πολυτεχνική μορφή. Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες και σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις, το διπλό δίκτυο παρουσιάζει πολιτικά και παιδαγωγικά μειονεκτήματα, καθώς δε συνάδει με την τάση εκδημοκρατισμού του σχολικού συστήματος, αναπαράγει τον ταξικό καταμερισμό εργασίας, την υποβάθμιση της χειρωνακτικής εργασίας, τον αποκλεισμό κοινωνικά μειονεκτούντων παιδιών από ευρύτερη μόρφωση και τελικά οδηγεί στην διαμόρφωση δύο άνισου τύπου κατηγοριών πολιτών. Στόχος του Ενιαίου Λυκείου θα είναι η ολόπλευρη ανάπτυξη των ικανοτήτων και δεξιοτήτων του μαθητή σε υψηλό επίπεδο, καθώς και η προετοιμασία υπεύθυνων, πλήρως εγγράμματων πολιτών για την είσοδό τους στη σύγχρονη κοινωνία και επαγγελματική εργασία. Οι επιστημονικές αντιλήψεις θέλουν μάλιστα τον ενιαίο τύπο Λυκείου να έχει δυνητικά μεγαλύτερα οικονομικά οφέλη από την πρόωρη επαγγελματική εξειδίκευση στα σχολεία. Θα απαιτηθεί βέβαια μεταβατικό πρόγραμμα προσαρμογής των Αναλυτικών Προγραμμάτων και ενοποίησης της Τεχνικής Εκπαίδευσης.