Κρατικά Πτυχία

  • Εθνικό Πτυχίο Εκπαίδευσης: Ισοδυναμεί με το «Απολυτήριο Ενιαίου Λυκείου» και λαμβάνεται με την ολοκλήρωση της δωδεκαετούς υποχρεωτικής εκπαίδευσης, ενώ δύναται να αναθεωρηθεί/βελτιωθεί. Περιέχει μόνο τους βαθμούς των πιο πρόσφατων Πανελλαδικών. Αναγνωρίζεται από όλες τις δημόσιες υπηρεσίες. Επιδιώκεται το πτυχίο να εναρμονίζεται με τους στόχους (benchmarks) που τίθενται στην Ευρώπη.
  • Πτυχία Ξένων Γλωσσών: Το Πρόγραμμα Σπουδών για τις Ξένες Γλώσσες στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση δίνει στον μαθητή την δυνατότητα απόκτησης πτυχίου Αγγλικών, επιπέδου μέχρι C2, Γερμανικών και Γαλλικών μέχρι Β2, Ιταλικών, Κινέζικων, Ρωσικών και Ισπανικών μέχρι A Τα «Κρατικά Πτυχία Γλωσσομάθειας» (ΚΠΓ) αφορούν τις 7 αυτές γλώσσες μέχρι επίπεδο C2 και αποκτούνται μετά από δωρεάν εξετάσεις κατά τον μήνα Μάιο. Τα πτυχία αυτά αναγνωρίζονται από τις δημόσιες υπηρεσίες και επιδιώκεται να καλύπτουν τα θεσμοθετημένα διεθνή κριτήρια.
  • Πτυχία Ηλεκτρονικών Υπολογιστών: Το Πρόγραμμα Σπουδών για την χρήση Η/Υ και την Πληροφορική στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση δίνει την δυνατότητα στον μαθητή να αποκτήσει πτυχίο που πιστοποιεί βασικές γνώσεις (Επίπεδο Α, Δημοτικό), προχωρημένες γνώσεις (Επίπεδο Β, Γυμνάσιο) και εξειδίκευση (Επίπεδο Γ, Ενιαίο Λύκειο και για κάθε ενδιαφερόμενο). Προϋπόθεση για την απόκτηση των πρώτων 2 είναι η επιτυχής ολοκλήρωση συγκεκριμένων εργασιών που εντάσσονται στο Πρόγραμμα Σπουδών. Η απόκτηση πτυχίου Επιπέδου Γ γίνεται μετά από επιτυχία σε μια δωρεάν δίωρη εξέταση κατά τον μήνα Ιούνιο. Σύστημα Βαθμολόγησης: 0-100 με βάση το 60 στο σύνολο της εξέτασης.

Πρόσβαση στην Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση

Τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα απευθύνονται σε κάθε ηλικία, επομένως θεωρείται αναγκαία η αποδέσμευση της πρόσβασης σε αυτά από διαδικασίες της Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης. Το Λύκειο έτσι αυτονομείται, ενώ αποβάλλεται ο οικονομικός και ψυχολογικός βραχνάς των Πανελλαδικών Εισαγωγικών Εξετάσεων με παράλληλη καταπολέμηση της παραπαιδείας που στήθηκε γύρω από αυτό τον θεσμό. Είναι χαρακτηριστικό πως στις περισσότερες περιπτώσεις ανά την Ευρώπη, για την πρόσβαση απαιτείται απλή κατοχή πιστοποιητικού επιτυχούς περάτωσης της ανώτερης Δευτεροβάθμιας. Σε ειδικές περιπτώσεις τα ίδια τα Ιδρύματα προβαίνουν σε βοηθητικές ενέργειες (π.χ. εξετάσεις, συνέντευξη κ.α.). Με δεδομένο τον χαρακτήρα της ελληνικής εκπαίδευσης, προτείνουμε ένα σύστημα βασισμένο σε αυτό το μοντέλο, μιας και ένα σύστημα «ελεύθερης πρόσβασης» θα απαιτούσε προβληματικά μεγάλη αύξηση των θέσεων εισαγωγής στα ΑΕΙ.

Συγκεκριμένα, οι διαδικασίες πρόσβασης και ο αριθμός διαθέσιμων θέσεων είναι μια διαδικασία που αποφασίζεται από το κάθε ίδρυμα ξεχωριστά και εγκρίνεται από το Υπουργείο. Η διαδικασία περιλαμβάνει ηλεκτρονική «Αίτηση Υποψηφίου». Στη συνέχεια το κάθε ίδρυμα επιλέγει την διαδικασία που θεωρεί προτιμότερη και που μπορεί να λαμβάνει υπόψη της το «Εθνικό Πτυχίο Εκπαίδευσης» (π.χ. βαθμολογική βάση, συντελεστές βαρύτητας, ερωτηματολόγιο, εισαγωγικές εξετάσεις, συνδυασμός, ελεύθερη πρόσβαση κλπ) αλλά και άλλα στοιχεία όπως project, ενδιαφέροντα των μαθητών κ.α. Εφόσον επιλέγεται η διαδικασία των εισαγωγικών εξετάσεων, αυτές πραγματοποιούνται σε συνεργασία με το Υπουργείο ώστε να διασφαλιστεί το αδιάβλητο. Τα μαθήματα εξέτασης δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα 3. Τέλος, η «ελεύθερη πρόσβαση» προτείνεται για σχολές με αριθμό εισακτέων σταθερά μικρότερο ή κοντά στον αριθμό διαθέσιμων θέσεων.

Αξιολόγηση στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Δημοτικό Σχολείο:

Η αξιολόγηση στο δημοτικό σχολείο βασίζεται στην δημιουργία των μαθητών (portfolio), στην συμπεριφορά τους και στις γραπτές ή/και προφορικές επιδόσεις τους. Ο τρίτος άξονας συνυπολογίζεται για τις μεγάλες τάξεις. Η προαγωγή σε επόμενη τάξη μπορεί να συνοδεύεται από συνοπτική έκθεση αξιολόγησης του μαθητή. Δεν παραδίδονται έλεγχοι, αλλά η ενημέρωση επίδοσης γίνεται μέσω της προφορικής και ηλεκτρονικής επικοινωνίας γονέων – εκπαιδευτικών. Παραπομπή μαθητή σε επανάληψη μιας τάξης γίνεται με εισήγηση του υπεύθυνου εκπαιδευτικού στον Σύλλογο Διδασκόντων και απόφαση του Συλλόγου στο τέλος της χρονιάς, σε συνεννόηση με τον μαθητή και τους κηδεμόνες. Τα κριτήρια συγκεκριμένα:

  • Δημιουργία: Ο μαθητής έχει στην κατοχή του 2 ατομικούς φακέλους portfolio. Ο πρώτος αφορά τα 3 πρώτα χρόνια φοίτησης και ο δεύτερος τα 3 επόμενα. Σύμφωνα με τη μέθοδο του Portfolio, ο κάθε μαθητής έχει τη δυνατότητα να «παρακολουθεί την πορεία του εαυτού του» και να αυτοαξιολογείται, χρησι­μοποιώντας στοιχεία τόσο από τη μαθητική όσο και από την εξωσχολική του ζωή, που τον βοηθούν στην αναπτυξιακή και εξελικτική του πορεία μέσα και έξω από το σχολείο. Συλλέγοντας και αξιολογώντας αυτά τα στοιχεία, τα οποία μπορεί να είναι σχολικές εργασίες, διαγωνίσματα, πιστοποιητικά, έπαινοι, ασκήσεις, στοιχεία από προσωπικές δραστηριότητες κτλ., ο ίδιος ο μαθητής σχηματίζει μια συνολική εικόνα του εαυτού του, εφόσον σε αυτόν το φάκελο περιέχονται τα «ποιοτικά χαρακτηριστικά» του από τις γνώσεις, τις δραστηριότητες και τις μαθησιακές του εμπειρίες.
  • Συμπεριφορά: Ο εκπαιδευτικός λαμβάνει υπόψη του στοιχεία όπως η συμμετοχή του μαθητή στην τάξη, η διάθεση συνεργασίας, η ομαδικότητα, η αλληλοβοήθεια, η κόσμια έκφραση και συνεννόηση και η ανταπόκριση στις οδηγίες και τις υποδείξεις του.
  • Επιδόσεις: Λαμβάνονται υπόψη η προφορική και γραπτή αξιολόγηση σε αρχικό-διαγνωστικό, ενδιάμεσο και τελικό στάδιο (πχ εργασίες – ασκήσεις, τεστ, διαγωνίσματα, εξέταση, ερωτήσεις, ορθογραφία κλπ).

Η πρόσβαση στο Γυμνάσιο πραγματοποιείται με την απόκτηση και κατάθεση του «Απολυτηρίου Δημοτικού Σχολείου», στο οποίο περιλαμβάνεται συνοπτική έκθεση αξιολόγησης του μαθητή που θα λαμβάνει υπόψη όλα τα χρόνια φοίτησης με έμφαση στα 2 τελευταία. Η συγκεκριμένη έκθεση θα αφορά τα ποιοτικά γνωρίσματα του κάθε μαθητή, τις συνήθειες, τα έργα και τη συμπεριφορά του μέσα στην τάξη καθώς και συμπεράσματα/συστάσεις από τις επιδόσεις του. Έτσι, το απολυτήριο αποκτά αξία τόσο για τον μαθητή και τον γονιό, καθώς δίνει τις απαραίτητες κατευθύνσεις και μάλιστα όχι κωδικοποιημένες σε νούμερα-βαθμούς, όσο και για το Γυμνάσιο που θα το λάβει, διότι θα αποκτήσει μια επαρκή πρώτη εικόνα για τον μαθητή και θα μπορεί να ανταποκριθεί καλύτερα στις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητές του.

Γυμνάσιο:

Η αξιολόγηση στο γυμνάσιο βασίζεται επίσης στα παραπάνω κριτήρια. Η προαγωγή σε επόμενη τάξη συνοδεύεται απαραίτητα από συνοπτική έκθεση αξιολόγησης του μαθητή. Η ενημέρωση επίδοσης γίνεται μέσω της προφορικής και ηλεκτρονικής επικοινωνίας γονέων – εκπαιδευτικών. Παραπομπή μαθητή σε επανάληψη μιας τάξης γίνεται με εισήγηση στον Σύλλογο Διδασκόντων και απόφαση του Συλλόγου στο τέλος της χρονιάς, σε συνεννόηση με τον μαθητή και τους κηδεμόνες. Η πρόσβαση στο Λύκειο πραγματοποιείται με την απόκτηση και κατάθεση του «Απολυτηρίου Γυμνασίου» στο οποίο περιλαμβάνεται συνοπτική έκθεση αξιολόγησης του μαθητή όπως του Δημοτικού, συνυπολογίζοντας όλα τα χρόνια φοίτησης.

Ενιαίο Λύκειο:

Η αξιολόγηση στο Ενιαίο Λύκειο βασίζεται επίσης στα παραπάνω κριτήρια. Η προαγωγή σε επόμενη τάξη συνοδεύεται απαραίτητα από συνοπτική έκθεση αξιολόγησης του μαθητή που μπορεί να περιλαμβάνει αριθμητική αξιολόγησή του σε κάθε μάθημα. Προσωρινή (ενδεικτική) βαθμολογία παραδίδεται την περίοδο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου εάν αυτό κριθεί σκόπιμο. Η ενημέρωση επίδοσης γίνεται μέσω της προφορικής και ηλεκτρονικής επικοινωνίας γονέων – εκπαιδευτικών. Παραπομπή μαθητή σε επανάληψη μιας τάξης γίνεται με εισήγηση στον Σύλλογο Διδασκόντων και απόφαση του Συλλόγου στο τέλος της χρονιάς, σε συνεννόηση με τον μαθητή και τους κηδεμόνες.

Η απόλυση από την Υποχρεωτική Εκπαίδευση πραγματοποιείται με την απόκτηση του «Απολυτηρίου Ενιαίου Λυκείου», στο οποίο περιλαμβάνονται συνοπτική έκθεση αξιολόγησης του μαθητή με αριθμητική βαθμολογία για κάθε μάθημα. Η έκθεση θα συνυπολογίζει όλα τα χρόνια φοίτησης, αλλά και τα αποτελέσματα τρίωρης γραπτής πανελλαδικής εξέτασης των μαθητών (σε ποσοστό 25%) στα παρακάτω μαθήματα: Ελληνική Γλώσσα, Μαθηματικά Γενικής, Ιστορία Γενικής και στα μαθήματα κατεύθυνσης. Η εξεταστέα ύλη και η μορφολογία των εξετάσεων προσδιορίζεται από τους στόχους των Αναλυτικών Προγραμμάτων και τις νέες μεθόδους διδασκαλίας (πχ σύστημα multiple choice). Με αυτό τον τρόπο αναβαθμίζεται η αξία του απολυτηρίου (βλ. Εθνικό Πτυχίο Εκπαίδευσης), κάτι που επιτρέπει την αξιοποίησή του από τα ΑΕΙ στις διαδικασίες εισαγωγής και συνεπακόλουθα την κατάργηση του συστήματος των Πανελλαδικών Εξετάσεων για την είσοδο στην Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση.

Για την εξοικείωση των μαθητών με τη διαδικασία των εξετάσεων, ο Οργανισμός Εθνικών Εξετάσεων (ΟΕΕ) θα οργανώνει 2 τεστ προσομοίωσης κάθε σχολική χρονιά πριν την εξεταστική περίοδο με ύλη όλων των τάξεων του Λυκείου. Η βαθμολογία που συνιστάται να αξιοποιείται στις εκθέσεις αξιολόγησης είναι η 5-25. Σχετικές έρευνες δείχνουν πως οι βαθμολογικές κλίμακες που αποφεύγουν την χρήση αριθμών περί το 0 βοηθούν ψυχολογικά τα παιδιά. Στις πανελλαδικές απολυτήριες εξετάσεις χρησιμοποιείται η κλίμακα 0-100.

 

Σημείωση: 1. Εξετάσεις για την ανανέωση/βελτίωση του Εθνικού Πτυχίου Εκπαίδευσης μπορεί να δώσει ο οποιοσδήποτε με ελεύθερη δήλωση συμμετοχής του στην ετήσια διαδικασία.

Φιλοσοφία Μαθητικής Αξιολόγησης

Η αξιολόγηση αφορά τόσο τους μαθητές όσο και το εκπαιδευτικό προσωπικό και πραγματοποιείται κατά πρώτο και κύριο βαθμό στο επίπεδο της σχολικής μονάδας. Βασικός στόχος της αξιολόγησης του µαθητή είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισµός των µαθησιακών ελλείψεων, µε σκοπό τη βελτίωση της προσφερόµενης σχολικής εκπαίδευσης και τελικά την πρόοδο του µαθητή. Γι’ αυτό εισάγεται εντατικά το μοντέλο της περιγραφικής αξιολόγησης με παράλληλη κατάργηση της βαθμολογίας τουλάχιστον μέχρι και το Γυμνάσιο. Έτσι κατανοούνται από τους µαθητές και τους γονείς όχι µόνο οι αδυναµίες και οι ελλείψεις του µαθητή, αλλά ακόµη και σηµαντικές πτυχές της σχολικής προσπάθειας, της συμμετοχής και της δραστηριότητάς του. Με αυτή τη µορφή έκφρασης του αποτελέσµατος της αξιολόγησης ελαχιστοποιείται ή και εξαλείφεται η πίεση για βαθµοθηρία και στείρα αποµνηµόνευση, καθώς και ο υπέρµετρος ανταγωνισµός που δηµιουργείται ανάµεσα στους µαθητές. Πολύ περισσότερο όµως, µέσα από την περιγραφική αξιολόγηση, στο επίκεντρο της αξιολογικής διαδικασίας βρίσκεται η ατοµική πορεία µάθησης του µαθητή, από την οποία αναδεικνύονται αφενός τα ενδιαφέροντα, οι ανάγκες και οι προσωπικές ιδιαιτερότητές του και αφετέρου επισηµαίνεται η επίδραση των παραγόντων που εµπλέκονται στην οργάνωση και την υλοποίηση των διαδικασιών µάθησης. Τέλος, επισημαίνεται πως η σχολική αξιολόγηση δεν αποκλείει κανένα παιδί από την ολοκλήρωση των σπουδών του στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση.