Ανακοίνωση

Ο προβληματισμός και η ανάγκη να αναζητήσουμε προτάσεις και λύσεις στα προβλήματα της εκπαίδευσης που βιώσαμε και βιώνουμε είναι η ουσία της ομάδας μας. Στο πλαίσιο αυτής της άτυπης πρωτοβουλίας, η συμμετοχή μας στον διάλογο επιδιώξαμε να έχει ορισμένα διακριτά χαρακτηριστικά. Πρώτον την ανάδειξη της σημασίας που έχει ένας τέτοιος διάλογος όταν απευθύνεται στην εκπαιδευτική, φοιτητική και μαθητική κοινότητα θεσμικά και δεύτερον την ανάδειξη βασικών ιδεών και κατευθύνσεων που θεωρούμε πως πρέπει να ακουστούν, ανάμεσα βέβαια σε άλλες προτάσεις που έχουν κατατεθεί.

Με λύπη μας διαπιστώσαμε πως ο θόρυβος που δημιουργήθηκε περιστράφηκε γύρω από θέματα τα οποία ως επί το πλείστον δεν ήταν ανάμεσα σε αυτά τα οποία επιλέξαμε να θέσουμε στον επίσημο Διάλογο. Και αναλαμβάνουμε και εμείς την ευθύνη που δεν καταστήσαμε σαφή εξαρχής την διάκριση ανάμεσα στα θέματα που προτείνουμε και στα γενικότερα θέματα που επεξεργαζόμαστε. Εκτός των άλλων, δυστυχώς πολλές από αυτές τις ιδέες παρανοήθηκαν ή και διαστρεβλώθηκαν με βαρύγδουπους τίτλους και απαράδεκτους χαρακτηρισμούς που δεν τιμούν κανέναν, όπως για παράδειγμα τα θέματα για το ανοικτό σχολείο, τα ΤΕΙ και το Σύνταγμα, ενώ πολλοί έσπευσαν να μας εντάξουν σε κομματικές νεολαίες, υπουργικά τερτίπια εν κρυπτώ και άλλα πράγματα, εντελώς ανυπόστατα.

Σε κάθε περίπτωση και βασιζόμενοι στους στόχους που είχαμε θέσει εξαρχής, θεωρούμε πως τα όρια της συμμετοχής μας εξαντλήθηκαν και ξεπεράστηκαν κατά πολύ με το, δυσανάλογο για τον χαρακτήρα του εγχειρήματός μας, βάρος που δεχτήκαμε. Για αυτούς τους λόγους αποφασίσαμε να θέσουμε ένα τέλος στην όποιας μορφής συμμετοχή μας στο Διάλογο και να απέχουμε από την σημερινή συζήτηση. Θεωρούμε πάντως άξιο γενικότερου προβληματισμού τον τρόπο και την κουλτούρα με την οποία γίνεται και αντιμετωπίζεται ένας διάλογος αυτής της μορφής.

Θέλουμε να ευχαριστήσουμε όλους όσους ενδιαφέρθηκαν να ακούσουν και να μελετήσουν μια διαφορετική προσπάθεια, όλους όσους εξέφρασαν καλοπροαίρετα την κριτική τους, την οποία και επιδιώκουμε συνεχώς, καθώς και την Επιτροπή Διαλόγου για την τιμή που μας έκανε με το ενδιαφέρον και την πρόσκλησή της.

Εκ μέρους της REN,
Αβραμίδης Κλεάνθης
Αντωνίου Παναγιώτης

Διευκρινήσεις

  1. Η ομάδα επιθυμεί να αναδείξει την ανάγκη συμμετοχής των μαθητών σε μια διαδικασία διαλόγου για την Παιδεία. Προφανώς, οι μαθητές όπως και εμείς παρόλο που ερευνήσαμε και διαβάσαμε αρκετά πράγματα, δεν είμαστε σε θέση να αναλύσουμε όλα τα θέματα, κυρίως τεχνικά θέματα σε όλη τους την έκταση. Οι προτάσεις αυτές μόνο σαν σκέψεις κάποιων μαθητών που κατατίθενται προς συζήτηση μπορούν να λογισθούν και τίποτα παραπάνω.
  2. Δεν υποκαθιστούμε επομένως την συμμετοχή των θεσμικών φορέων, των εκπαιδευτικών, των μαθητών όπως λέμε και άλλων, ούτε και εκπροσωπούμε τη μαθητική κοινότητα. Ίσα ίσα, διακηρύττουμε την προτεραιότητα που πρέπει να δώσει ο Διάλογος σε αυτές τις ομάδες.
  3. Ο λεπτομερειακός χαρακτήρας πολλών προτάσεων προέκυψε μέσα από την διαρκή επεξεργασία τους και το πλούσιο υλικό που βρήκαμε από το καλοκαίρι του 2014, οπότε και ξεκίνησε όλο αυτό. Σε ένα διάλογο, εμείς δεν καταθέτουμε κάθε πρόταση στη λεπτομέρειά της, δεν μπορούμε άλλωστε να ανταποκριθούμε στο απαιτητό επίπεδο (π.χ. η ιδέα της αύξησης της σχολικής ώρας και η επίδραση στα ωράρια των εκπαιδευτικών). Εμείς επικεντρωνόμαστε σε βασικές κατευθύνσεις. Πολλές λεπτομέρειες (π.χ. τα βιβλία ή οι ώρες διδασκαλίας) έχουν καθαρά ενδεικτικό χαρακτήρα.
  4. Μετά από παρατηρήσεις που έγιναν και περαιτέρω διαβούλευση για το Ανοικτό Πανεπιστήμιο, αποφασίστηκε να αφαιρεθεί η διάταξη περί κατάργησης, η πρόταση αφορά τη μελέτη αξιοποίησης πολλών θετικών καινοτομιών του στα ΑΕΙ γενικότερα.
  5. Στην κατηγορία «Επικοινωνία & Συμμετοχή» αναφέρονται τα ονόματα των μελών της ομάδας. Τα κείμενα είναι αποκλειστικά δημιουργία της ομάδας, δίχως εμπλοκή κανενός άλλου στη συγγραφή τους.
  6. Η αναφορά σε διεθνείς συμβάσεις δεν θα μπορούσε προφανώς να είναι εξαντλητική, η μη αναφορά σε μερικές δεν συνεπάγεται την αντίθεσή μας σε αυτές. Γενικά οι αναφορές μας δεν είναι εξαντλητικές λόγω και των παραπάνω, οπότε η παράλειψη κάποιου στοιχείου δεν συνεπάγεται κάποια συγκεκριμένη αντιμετώπισή του από μέρος μας.
  7. Η πρόταση που καταθέτουμε είναι σε πολλά σημεία δαπανηρή και απαιτεί μια οικονομκή επένδυση από το κράτος. Τα οικονομικά οφέλη όμως μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα είναι πολλαπλάσια σύμφωνα με σχετική έρευνα.
  8. Η θέση μας για τα ΤΕΙ είναι πως πρέπει να αναβαθμιστούν στην κατεύθυνση των ΑΕΙ και αφήνεται το ενδεχόμενο κάποιες δομές να υποστηρίξουν τις Επαγγελματικές Σχολές. Οι ενέργειες που έγιναν τελευταία είναι σε σωστή κατεύθυνση.

Συμμετοχή στις «12 κρίσιμες συζητήσεις για την Εκπαίδευση»

Στο πλαίσιο των δημόσιων συζητήσεων που διοργανώνει η «Επιτροπή Εθνικού & Κοινωνικού Διαλόγου για την Παιδεία», η ομάδα REN θα συμμετέχει, έπειτα από πρόσκληση που της έγινε, στην εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 19/2/16 στις 19:00 στο αμφιθέατρο της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας. Την ομάδα θα εκπροσωπήσουν οι Αβραμίδης Κλεάνθης και Αντωνίου Παναγιώτης ως εισηγητές. Ως σχολιαστής θα παρέμβει ο κ. Παναγιώτης Φιλντίσης, Α΄ Αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών. Θα τεθούν προς συζήτηση τα ακόλουθα θέματα:

1. Ταυτότητα της ομάδας REN – Reform Education Now, στόχοι & διακριτή συμμετοχή
2. Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, η ανάγκη δόμησης νέου μοντέλου, η ανάγκη μιας δημόσιας οικονομικής επένδυσης
3. Ο Εθνικός Διάλογος για την Παιδεία, κριτική στην οργάνωση και τη λειτουργία του, προτάσεις για μια αποτελεσματική διαδικασία και προϋποθέσεις
4. Ανασκόπηση βασικών θέσεων για μια Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση όπως αυτές εκφράζονται από τα 10 αιτήματά μας:

– Ενιαίο, 12χρονο, δωρεάν και δημοκρατικό σχολικό σύστημα για όλους τους μαθητές ανεξαιρέτως
– Ενοποίηση του Λυκείου, ισχυρή και ενιαία Τεχνική & Επαγγελματική Εκπαίδευση μετά
– Διαχωρισμός του Λυκείου από τις διαδικασίες εισαγωγής στα ΑΕΙ με ισχυρό απολυτήριο
– Εναλλακτικές μορφές περιγραφικής αξιολόγησης με περιορισμό βαθμών και εξετάσεων
– Αυτενέργεια των σχολείων, ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών, αποκεντρωμένη σχολική διοίκηση
– Φιλικό και σύγχρονο σχολικό περιβάλλον και εξοπλισμός για τον μαθητή και τον εκπαιδευτικό
– Σχολείο ως πολιτιστικός και κοινωνικός κόμβος καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας
– Κοινωνικός έλεγχος της εκπαίδευσης με άνοιγμα των σχολείων στην τοπική κοινωνία
– Ενεργοποίηση και εμπλοκή της μαθητικής και φοιτητικής κοινότητας στα θέματα που τις αφορούν
– Ενιαία Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση & Έρευνα με έμφαση στη δημιουργία νέας γνώσης

Το ζήτημα των μονόωρων μαθημάτων

Ένα από τα ζητήματα που ανακύπτουν από την αύξηση της διδακτικής ώρας κατά ένα τέταρτο είναι αναμφισβήτητα η αύξηση των μαθημάτων που διδάσκονται μία φορά τη βδομάδα. Αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί διασφαλίζοντας τόσο την 60λεπτη διδακτική ώρα όσο και διατηρώντας όλα τα σημαντικά μαθησιακά αντικείμενα που οφείλουν τα παιδιά να διδάσκονται. Είναι καταρχήν σημαντικό να υπάρξει ουσιαστική μείωση της ύλης των μαθημάτων, αλλαγή των μεθόδων διδασκαλίας και περιορισμός των εξετάσεων, ενέργειες δηλαδή που αυτόματα αυξάνουν τον διαθέσιμο διδακτικό χρόνο. Σε αυτό το πλαίσιο της πρότασης, κάποια επιπλέον μέτρα διευθέτησης θα μπορούσαν να είναι τα εξής:

• Ένταξη του συνόλου των μαθημάτων Αισθητικής Αγωγής, Φυσικής Αγωγής και Ευέλικτης Ζώνης σε ξεχωριστή ζώνη που να συνδέεται με το Ολοήμερο Πρόγραμμα των σχολείων, απελευθερώνοντας έτσι ώρες του ημερήσιου προγράμματος. Αυτό προϋποθέτει ένα μέρος του ολοήμερου προγράμματος να γίνει υποχρεωτικό (πχ μέχρι τις 14:30 για Δημοτικό και 15:00 για Γυμνάσιο & Λύκειο). Θα απαιτηθεί μεταβατικό πρόγραμμα ούτως ώστε όλα τα σχολεία να μπορούν να υποστηρίξουν το ελάχιστο επιπλέον ωράριο.
• Ένταξη της «Μυθολογίας» και των Θρησκευτικών Γυμνασίου στην Ευέλικτη Ζώνη
• Ενοποιημένη διδασκαλία Γεωγραφίας και Φυσικών Επιστημών σε Δημοτικό και Γυμνάσιο

Περί Στρατιωτικών Λυκείων

Πρόσφατα ο ΥΠΕΘΑ κ. Πάνος Καμμένος τάχθηκε εν όψει και της διαμόρφωσης του νέου νομοσχεδίου για την Παιδεία υπέρ της δημιουργίας στρατιωτικών λυκείων. Γρηγορα υπήρξε επιβεβαίωση εκ μέρους του κ. Φίλη ότι δεν είναι ούτε υπό συζήτηση μια τέτοια σκέψη. Ως REN τασσόμαστε κατά της δημιουργίας στρατιωτικών λυκείων διότι αυτό θα έστρεφε τους μαθητές απο τη γενική παιδεία και τις αξίες που απέμειναν να προωθεί αυτή σε σχολεία-στρατόπεδα όπου θα διαπλάθονταν πειθήνιοι στρατιώτες κι όχι ελεύθεροι άνθρωποι. Η στρατιωτικοποίηση της κοινωνίας μας βρίσκει κάθετα αντίθετους ενώ εκτός των άλλων η παιδεία πρέπει να προάγει την πολυπολιτισμικότητα και τη φιλική σχέση των λαών κι όχι να γίνεται εν δυνάμ εικοιτίδα ανάπτυξης εθνικιστικών φαινομένων όπως θα μπορούσαν να γίνουν τα στρατιωτικά λύκεια.

Δόμηση Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης

1. Εθνικός και Κοινωνικός Διάλογος για την Παιδεία: Ανάλυση των παθογενειών, διαμόρφωση της νέας φιλοσοφίας, των αρχών και των βασικών κατευθύνσεων του εκπαιδευτικού συστήματος από τις 3 επιτροπές (σχολικές δομές, υποχρεωτική εκπαίδευση, φιλοσοφία αναλυτικών προγραμμάτων, χρηματοδότηση της εκπαίδευσης, σύνδεση με την έρευνα, αποκέντρωση διοίκησης, φιλοσοφία αξιολόγησης κλπ), διάχυση του διαλόγου με δημιουργία υποεπιτροπών και στελέχωσή τους με εκπαιδευτικούς (πλειοψηφικά) / γονείς / μαθητές / ειδικούς, δημόσιες εκδηλώσεις, πλατφόρμες προτάσεων, εγκύκλιοι σε σχολεία για συμμετοχή

2. Επιτροπή Αναλυτικών Προγραμμάτων: Με βάση τις κατευθύνσεις του διαλόγου, διαμόρφωση νέων Προγραμμάτων Σπουδών, διδακτικών μεθόδων και οδηγιών για τα σχολικά εγχειρίδια και το διδακτικό υλικό, τα διδασκόμενα μαθήματα, διαμόρφωση μεθόδων αξιολόγησης, αξιοποίησης των ΤΠΕ, σχέσεις εκπαιδευτικών με μαθητές κλπ (πρότυπο Κύπρου). Να εξεταστεί η δημιουργία επιτροπής ειδικά για το ζήτημα της αξιολόγησης και της πρόσβασης στα ΑΕΙ.
3. Επιτροπή Παιδαγωγικής Εκπαίδευσης & Επιμόρφωσης: Με βάση τις κατευθύνσεις του διαλόγου και των αναλυτικών προγραμμάτων, διαμόρφωση προγραμμάτων σπουδών των Παιδαγωγικών Σχολών, διαδικασίας και κριτηρίων διορισμού, διαδικασίας επιμορφώσεων και μετεκπαίδευσης, εργασιακά ζητήματα εκπαιδευτικών
4. Επιτροπή Ανώτατης Εκπαίδευσης & Έρευνας: Με βάση τις κατευθύνσεις του διαλόγου, διαμόρφωση των αντίστοιχων ζητημάτων με συμμετοχή των καθηγητικών οργάνων και των φοιτητικών συλλόγων

Η πρότασή μας βασίζεται στο ότι μια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, για να είναι επιτυχής, θα πρέπει να κινητοποιεί το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας. Ο Εθνικός και Κοινωνικός Διάλογος για την Παιδεία θα δώσει μέσα σε διάστημα 4 μηνών ένα ή περισσότερα πορίσματα για μια ευρεία γκάμα ζητημάτων, ενώ η συμμετοχή των εκπαιδευτικών και των μαθητών θα είναι αρκετά περιορισμένη στην καλύτερη των περιπτώσεων και με τις όποιες διορθωτικές κινήσεις. Επίσης, τα πορίσματα αυτά θα είναι οπωσδήποτε σημαντικότατα, παρά ταύτα γενικού τύπου προτάσεις και αρχές μιας εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, στην καλύτερη πάλι των περιπτώσεων.

Προτείνουμε, σε αντιδιαστολή με τις διαδικασίες των προηγούμενων ετών, την δόμηση της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης από τα κάτω, με βάση τα συναινετικά πορίσματα αυτού του διαλόγου. Οι 3 επιπλέον επιτροπές που προτείνουμε παραπάνω (και όσες επιτροπές απαιτηθούν στην πορεία) θα αποτελούνται από μεγάλο αριθμό εκπαιδευτικών, εκπροσώπων των μαθητών και γονέων, συνοδεία ειδικών και με την εποπτεία του ΙΕΠ, που θα εξειδικεύσουν ουσιαστικά τις γενικές αρχές των πορισμάτων αυτών και θα διαμορφώσουν συγκεκριμένες πολιτικές. Η ευρεία συμμετοχή και διαβούλευση είναι ο μόνος τρόπος να αποκλειστούν προσχηματικές διαδικασίες αλλά και να πιεστεί η πολιτική ηγεσία για την υιοθέτηση των προτάσεων.

#parethesi Στο Κόκκινο

Η αναγγελία του νέου «Εθνικού & Κοινωνικού Διαλόγου για την Παιδεία» από τον κ. Φίλη έγινε σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο και με κάθε άλλο παρά θετικούς οιωνούς. Οι προηγούμενες εμπειρίες από τέτοιες διαδικασίες κάνουν ελάχιστους να πιστεύουν η διαδικασία αυτή θα είναι αμερόληπτη, ισότιμη, θα αγγίζει τις ανάγκες της εκπαιδευτικής κοινότητας και των μαθητών και θα οδηγήσει σε απτά αποτελέσματα τα οποία δεν θα κλειστούν πάλι σε υπουργικά συρτάρια. Την ίδια ώρα, η πίεση για την απαρέγκλιτη τήρηση καταστροφικών για την Παιδεία μνημονιακών πολιτικών σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ ναρκοθετεί την όλη διαδικασία με προειλημμένες αποφάσεις. Η ανάγκη μιας σαρωτικής αλλαγής ωστόσο παραμένει. Ο κλάδος της εκπαίδευσης είναι ένας από τους κύριους «ασθενείς» της χώρας μας. Παρά τους ανεξάντλητους διαλόγους, τις επιτροπές, τα συνέδρια και τις χιλιάδες σελίδες που έχουν γραφτεί, η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση δεν έγινε, όπως έγραψε και ο Αλέξης Δημαράς. Τι είναι άραγε αυτό που κάνουμε λάθος και πώς μπορεί, αν μπορεί, αυτή η νέα προσπάθεια να ξεχωρίσει θετικά και ποιοτικά από τις προηγούμενες; Αυτά είναι ερωτήματα που θα πρέπει να προβληματίσουν τους υπεύθυνους του διαλόγου αλλά και την εκπαιδευτική κοινότητα και την κοινωνία εν συνόλω. Εμείς παραθέτουμε τις δικές μας προτάσεις, βασισμένες στη διεθνή εμπειρία, που θα μπορούσαν να καταστήσουν τον «Εθνικό & Κοινωνικό Διάλογο για την Παιδεία» την αφετηρία μιας πραγματικής εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.

Αυτό που προέχει καταρχήν είναι να αποσαφηνιστεί ο λόγος για τον οποίο πρέπει η Ελλάδα να προχωρήσει όχι απλά σε διόρθωση, αλλά σε ριζικό μετασχηματισμό του εκπαιδευτικού της συστήματος. Το ελληνικό σύστημα, μετά τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες του ΄64 και του ΄82 δεν έχει υποβληθεί σε καμιά βαθιά, εκσυγχρονιστική μεταρρύθμιση. Παραμένει ένα παρωχημένο, βιομηχανικού τύπου σύστημα που δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας. Κύριο γνώρισμά του είναι ο συγκεντρωτισμός υπό την κεντρική εξουσία. Ως φυσικό επακόλουθο, η θέση και η αξία του εκπαιδευτικού υποβαθμίζεται στον ρόλο του απλού διεκπεραιωτή προαποφασισμένων εκπαιδευτικών σχεδίων, κοινών για όλους, αντί να διευθύνει την σχολική διαδικασία και να διαμορφώνει πολιτική. Υπό αυτό το πρίσμα, τα προβλήματα της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι πολύπλευρα. Ενδεικτικά σημειώνουμε τις ανεπαρκείς υλικοτεχνικές υποδομές, την ελάχιστη πρακτική αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, την έλλειψη επαγγελματικού προσανατολισμού με βάση τις ανάγκες της χώρας, την υπονόμευση της τεχνικής εκπαίδευσης, την υποβάθμιση της αξίας των πτυχίων, τον εξετασιοκεντρικό χαρακτήρα της αξιολόγησης και την διαμόρφωση του Λυκείου σε προθάλαμο -βάσανο για τους μαθητές- της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.

Όλα αυτά συνιστούν έναν ιδιότυπο ομοιοστατικό μηχανισμό που καθιστά αναγκαία την εξαρχής δόμηση ενός νέου εκπαιδευτικού μοντέλου. Για μας, αυτό το μοντέλο θα πρέπει να έχει ως θεμέλια το ενιαίο 12χρονο σχολείο για όλους, το ενοποιημένο Λύκειο, ένα αποκεντρωμένο σύστημα διοίκησης, την αυτενέργεια σχολείων και εκπαιδευτικών, τον διαχωρισμό του Λυκείου από τις διαδικασίες εισαγωγής στα Πανεπιστήμια με ισχυρό απολυτήριο, τον δραστικό περιορισμό της λογικής των βαθμών και των εξετάσεων έναντι εναλλακτικής αξιολόγησης και τον κοινωνικό έλεγχο της εκπαίδευσης. Σε κάθε περίπτωση, ο δρόμος που πρέπει να ακολουθηθεί ώστε τα αιτήματα της εκπαιδευτικής κοινότητας και τα πορίσματα του διαλόγου να μετουσιωθούν σε μια πραγματική μεταρρύθμιση είναι δύσκολος και σίγουρα δεν διανύεται στο ελάχιστο από το πλέγμα των επιτροπών που έχει ανακοινώσει το Υπουργείο.

Η δική μας πρόταση βασίζεται στην μαζική συμμετοχή της εκπαιδευτικής, φοιτητικής και μαθητικής κοινότητας σε μια διαδικασία πολυπρισματικής διαβούλευσης. Σε αυτό το πλαίσιο, ο διάλογος όπως θα γίνει υπό τις 3 επιτροπές κρίνεται ανεπαρκής με τη σημερινή του μορφή, καθώς θα δώσει μέσα σε διάστημα 4 μηνών ένα ή περισσότερα γενικόλογα πορίσματα για μια τεράστια γκάμα ζητημάτων, ενώ η συμμετοχή των εκπαιδευτικών και των μαθητών θα είναι αρκετά περιορισμένη στην καλύτερη των περιπτώσεων. Προτείνουμε λοιπόν την δημιουργία υποεπιτροπών εσωτερικά στις επιτροπές για κάθε σημαντικό ζήτημα, οι οποίες θα πρέπει να στελεχωθούν πλειοψηφικά από εκπαιδευτικούς. Παράλληλα, είναι κρίσιμο να δοθεί ο λόγος στους μαθητές, να σταλεί εγκύκλιος που να καλεί συγκεκριμένα τις μαθητικές κοινότητες (μέσω των συμβουλίων τους) να υποβάλλουν τις προτάσεις τους στην ηλεκτρονική πλατφόρμα διαλόγου που θα δημιουργηθεί. Τα πορίσματα της διαδικασίας που θα θέτουν το όραμα, τις αξίες και τις αρχές του νέου συστήματος να δοθούν σε νέες επιτροπές που θα στελεχωθούν με μεγάλο αριθμό εκπαιδευτικών και οι οποίες θα αναλάβουν να τις εξειδικεύσουν σε συγκεκριμένες πολιτικές, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα και προτεραιότητα στην διαμόρφωση νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων, κατά το πρότυπο της Κύπρου.

Η ευρεία συμμετοχή και διαβούλευση και όχι οι μονομερείς καταγγελίες είναι ο τρόπος να αποκλειστούν προσχηματικές διαδικασίες αλλά και να πιεστεί η πολιτική ηγεσία στην υιοθέτηση των προτάσεων. Είναι για εμάς σαφές πως θεμέλιο μιας πραγματικής εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης είναι η κινητοποίηση του συνόλου της εκπαιδευτικής κοινότητας, η συνειδητοποίηση πως η παιδεία του σήμερα διαπλάθει την κοινωνία του αύριο, είναι το στήριγμα κάθε λαού αλλά και το μέσο πνευματικής αφύπνισής του. Αποστολή της πρέπει να είναι η διαμόρφωση ελεύθερων ανθρώπων, συνεκτικών στοιχείων της κοινωνίας, με σεβασμό στον άνθρωπο και τα επιτεύγματά του. Η αναδιάρθρωσή της αποτελεί λοιπόν αναγκαιότητα για τον λαό καθώς συμβάλει στην συνειδησιακή του επανάσταση, όπως την ορίζει ο Κορνήλιος Καστοριάδης.